Omschrijving:

De gemeenteraad keurt het retributiereglement op werken aan nutsvoorzieningen op gemeentelijk openbaar domein goed voor de periode 2026-2027-2028

Motivering:

Relevante voorgeschiedenis, feiten en context:

De gemeenteraad keurde op 22 mei 2017 de Code voor Infrastructuur- en Nutswerken langs gemeentewegen goed.

Op 21 november 2022 keurde de gemeenteraad het retributiereglement goed voor werken aan nutsvoorzieningen op gemeentelijk openbaar domein voor 2023-2024-2025.

Fluvius schreef de gemeente aan op 25 september 2025 met de vraag om het gemeentelijk retributiereglement op werken aan nutsvoorzieningen op het gemeentelijk openbaar domein te vernieuwen met ingang van 1 januari 2026 tot en met 31 december 2028.

Op 17 oktober 2025 ontving de gemeente een verklarende nota van fluvius inzake de beperking van toewijzing van de retributiebedragen.

Juridisch kader:

Artikel 170, §4, lid 1 van de Grondwet

Geen last of belasting kan door de agglomeratie, de federatie van gemeenten en de gemeente worden ingevoerd dan door een beslissing van hun raad.

Artikel 173 van de Grondwet

Behalve voor de provincies, de polders en wateringen en de gevallen uitdrukkelijk uitgezonderd door de wet, het decreet en de regelen bedoeld in artikel 134, kan van de burgers geen retributie worden gevorderd dan alleen als belasting ten behoeve van de Staat, de gemeenschap, het gewest, de agglomeratie, de federatie van gemeenten of de gemeente.

Artikel 41, lid 2, 2° en 14° van het decreet van 22 december 2017 over het lokaal bestuur

De gemeenteraad is exclusief bevoegd voor het vaststellen van andere gemeentelijke reglementen dan die over personeelsaangelegenheden, het vaststellen van de gemeentebelastingen en het vaststellen van de machtiging tot het heffen van de retributies en de voorwaarden ervan, inclusief verminderingen en vrijstellingen.

De artikels 285, §1, 1°; 286, §1, 1°, 287, 288 en 330 van het decreet van 22 december 2017 over het lokaal bestuur

De burgemeester publiceert via de webtoepassing een lijst met besluiten en maakt de besluiten aangaande reglementen van de gemeenteraad bekend binnen tien dagen nadat ze werden aangenomen en met vermelding van hun datum van aanname. De reglementen treden in werking op de vijfde dag na hun bekendmaking, tenzij anders bepaald. De bekendmaking en de datum van bekendmaking van de reglementen moet blijken uit de aantekening in een register. Op dezelfde dag als de bekendmaking op de webtoepassing van de besluiten van de gemeenteraad, brengt de gemeenteoverheid de toezichthoudende overheid op de hoogte van de bekendmaking ervan.

Bijkomende motivering:

De Code voor Infrastructuur- en Nutswerken (Code Nuts) langs gemeentewegen heeft tot doel een snelle en vlotte uitvoering van de werken te bevorderen, om de hinder en de duur van de werken tot een minimum te herleiden.

Ranst en haar burgers worden voortdurend geconfronteerd met de plaatsing van en/of onderhoud aan verschillende nutsvoorzieningen op gemeentelijk grondgebied. Deze werkzaamheden aan de nutsvoorzieningen hebben plaats op en langs de gemeentelijke wegen en hebben een impact op het openbaar domein en de betrokken taken en dienstverlening van de gemeente.

Op het vlak van onderhoud en herstellingen moeten geregeld dringende werken worden uitgevoerd die verband houden met de continuïteit van de dienstverlening. Daarnaast zijn er ook een aantal werken zoals aansluitingswerken, herstellingen en andere kleine onderhoudswerken die constant een impact hebben op het openbaar domein.

Voorliggende retributie beoogt vergoeding van de dienst die de gemeente in dit kader ter beschikking stelt van de distributienetbeheerder die in gelegenheid wordt gesteld om deze grotere en kleinere werken uit te voeren. De bedragen van de retributie worden bepaald in verhouding tot de impact op (de dienst en taken van de gemeente met betrekking tot) het openbaar domein.

De Vlaamse Nutsregulator (VNR, de vroegere VREG) wijzigde op 21 juni 2024 de tarief methodologie voor de periode 2025–2028. In de vorige reguleringsperiode beschouwde de VNR deze retributie als een exogene kost. Voor de reguleringsperiode 2025-2028 verandert de VNR dat naar een endogene kost. Dat heeft tot gevolg dat de bedragen van de retributie voortaan bepaald worden door de plafonnering van de inkomsten uit de distributienettarieven.

De VNR wil op die manier de distributienetbeheerders stimuleren om de kosten die ze kunnen beïnvloeden kostenefficiënt in te vullen en dus te vermijden dat zij deze kosten anders gaan behandelen en het risico op een mogelijk onevenwicht in belangen zo veel mogelijk te beheersen. Als gevolg hiervan worden de retributiebedragen voor de periode 2026 tot 2028 gereduceerd.

Door de herclassificatie van de retributie als endogene kost en de daaruit voortvloeiende plafonnering van de inkomsten, kunnen de retributiebedragen niet volledig worden uitbetaald. Dit betekent dat slechts een deel van de oorspronkelijk berekende bedragen effectief kan worden toegekend aan de betrokken partijen.

Bij de bepaling van de retributiebedragen is het retributiereglement toegepast, waarna de bedragen pro rata zijn verlaagd naar het bedrag dat de distributienetbeheerder in het distributietarief heeft kunnen opnemen.

Net zoals voorheen werden in het retributiereglement de basisbedragen van de retributie vermeld.

Overeenkomstig het algemeen kader dat werd gecreëerd door de raad van bestuur en overeenkomstig artikel 2 van het retributiereglement werden deze basisbedragen geïndexeerd naar analogie met de door de VNR goedgekeurde niet-periodieke tarieven, zoals jaarlijks gepubliceerd in augustus.

In de berekening van de retributie 2026-2027-2028 zijn deze basisbedragen met een gecumuleerde index van 1,4273 geïndexeerd.

De verplichte plafonnering van de retributiebedragen werd toegepast op de volledige berekening, inclusief indexatie. Hierdoor is de indexatie niet meer of slechts beperkt zichtbaar in het eindresultaat.

Financiële gevolgen:

Bijlagen:

Kennisgevingsbrief Fluvius van 25 september 2025

Retributiereglement 2026-2027-2028

Verklarende nota Fluvius inzake beperking van toewijzing van de retributiebedragen van 17 oktober 2025

Besluit met eenparigheid van stemmen:

Enig artikel:

De gemeenteraad keurt het retributiereglement op werken aan nutsvoorzieningen op gemeentelijk openbaar domein goed voor de periode van 1 januari 2026 tot en met 31 december 2028.

Art. 1: Algemeen

Er wordt aan de eigenaar van elke nuts­voor­ziening een retributie aan­ge­­rekend op de gemeentelijke dienstverlening en het gebruik van het ge­meen­telijk openbaar domein naar aanleiding van werken aan permanente nutsvoorzieningen op het gemeentelijk openbaar domein, in uitvoering en met toepassing van de Code voor Infrastructuur- en Nutswerken langs gemeen­te­we­gen.

Permanente nutsvoorzieningen omvatten:

-          alle installaties (zoals kabels, leidingen, buizen, …), inclusief hun aanhorigheden (zoals kabel-, ver­deel-, aansluit-, e.a. kasten, palen, masten, toezichts-, verbindings-, e.a. putten, …) dienstig voor het transport van elektriciteit, gas, gasachtige producten, stoom, drink-, hemel- en afvalwater, warm water, brandstof;

-          alle trein- en tramsporen die zich bevinden op de openbare weg. Deze worden eveneens aanzien als nutsvoorzieningen.

De retributie is niet verschuldigd indien de werken worden uitgevoerd samen met of onmiddellijk voor­af­gaand aan wegen- of rioleringswerken uitgevoerd door de gemeente of indien het werken zijn die uitgevoerd worden op verzoek van de gemeente.

Deze retributie sluit elke andere heffing, semi-heffing, of waarborgstelling in het kader van werken aan permanente nutsvoorzieningen door de gemeente uit zowel in hoofde van de distributienetbeheerder als van haar werkmaatschappij en ongeacht of voorgenoemden deze werken uitvoeren in eigen naam, dan wel laten uitvoeren door derden in naam en voor rekening van de distributienetbeheerder of de werkmaatschappij.

Art. 2: Retributie naar aanleiding van sleufwerken

De retributie naar aanleiding van sleufwerken is verschuldigd per dag en per meter open­lig­gende sleuflengte voor alle sleufwerken. Zij bedraagt per meter sleuflengte voor werken in rijwegen 10,24 euro, voor werken in voet­paden 7,88 euro en voor werken in aardewegen 4,73 euro.

Op deze basisbedragen wordt een indexatie toegepast, naar analogie met de door de VNR goedgekeurde niet-periodieke tarieven, zoals jaarlijks gepubliceerd in augustus. Indexatie gebeurt aan het begin van een nieuwe cyclus van 3 jaar.

Een begonnen dag geldt voor een volledige dag.

Art. 3: Retributie voor dringende werken, aansluitingen, herstellingen, kleine onderhoudswerken en ter compensatie van diverse heffingen en belastingen

Voor de hinder veroorzaakt door de dringende werken, aan­sluitingswerken, herstellingen en kleine onder­­­houdswerken met een sleufoppervlakte van maxi­mum 3 m², wordt per kalenderjaar een retributie geheven van 1,00 euro per op het grond­gebied van de gemeente aanwezig aansluitingspunt.

Ter compensatie van diverse heffingen en belastingen in hoofde van zowel de distributienetbeheerder als zijn werkmaatschappij wordt een retributie voorzien van 0,5 euro per aanwezig aansluitingspunt op het grondgebied van de gemeente.

Op deze basisbedragen wordt een indexatie toegepast., naar analogie met de door de VREG goedgekeurde niet-periodieke tarieven, zoals jaarlijks gepubliceerd in augustus.

Deze retributies zijn verschuldigd vóór het einde van ieder jaar. In dit kader doet iedere nutsmaatschappij vóór 15 december van ieder jaar opgave van het aantal aansluitings­punten op het grondgebied van de gemeente.

Art. 4 : Inning

De retributie dient te worden betaald binnen de 30 kalenderdagen na toezending van de facturen.

Art. 5: Termijn

Het retributiereglement gaat in vanaf 1 januari 2026 tot en met 31 december 2028.