Zitting van Raad voor maatschappelijk welzijn van maandag 19 januari 2026
4. Samenwerking Veilig Huis Antwerpen - goedkeuring |
Omschrijving:
Goedkeuring samenwerking Veilig Huis.
Motivering:
Relevante voorgeschiedenis, feiten en context:
Uit een recent onderzoek (zie bijlage) van 2024 naar gendergerelateerd geweld blijkt dat maar liefst 32,2 % van de vrouwen en mannen in België slachtoffer werd van minstens één vorm van partnergeweld (psychologisch, fysiek en/of seksueel). Daarnaast blijkt dat 34,2 % ooit slachtoffer werd van ouderlijk geweld (fysiek en/of psychologisch) in de kindertijd.
Vaker wel dan niet blijft het geweld verborgen voor de buitenwereld. En juist daarom heeft het onze aandacht zo nodig. Want iedereen heeft recht op een leven zonder geweld. Tegelijk zijn er geen gemakkelijke oplossingen, aangezien het om erg complexe en hardnekkige situaties gaat. Voor individuele professionals en diensten is het bijna onmogelijk om het geweld enkel met hun eigen middelen en expertise op te lossen. Het is daarom essentieel dat we als overheden, politie, justitie en hulpverlening nauw samenwerken aan een integrale aanpak.
Deze samenwerking willen we vormgeven door mee in te stappen in de werking van Veilig Huis Antwerpen. Binnen dit samenwerkingsverband werken we dan intensief samen met politie, justitie, hulp- en dienstverlening, justitiehuizen, (geestelijke) gezondheidszorg, … om dit bijzonder complex en omvangrijk maatschappelijk probleem van intrafamiliaal geweld aan te pakken. We doen dit door 0,4 VTE te financieren om als casusondersteuner aan de slag te gaan met de gezinnen uit de gemeente Ranst, waarbij dit personeelslid in dienst is van het Agentschap Justitie en Handhaving en ter beschikking wordt gesteld binnen Veilig Huis Antwerpen voor de functie van casusondersteuner voor het werkingsgebied van gemeente Ranst.
De samenwerking met Veilig Huis Antwerpen wordt vanuit ons lokaal bestuur geofficialiseerd via het ondertekenen van een kaderovereenkomst via een engagementsverklaring.
Het vast bureau ging op 23 december 2025 principieel akkoord met de samenwerking met Veilig Huis en keurde de kaderovereenkomst en engagementsverklaring principieel goed.
Juridisch kader:
Artikel 57, §1 van de organieke wet van 8 juli 1976 betreffende de openbare centra voor maatschappelijk welzijn
Het openbaar centrum voor maatschappelijk welzijn heeft als taak aan personen en gezinnen de dienstverlening te verzekeren waartoe de gemeenschap gehouden is. Het verzekert niet alleen lenigende of curatieve doch ook preventieve hulp. Het bevordert de maatschappelijke participatie van de gebruikers. Deze dienstverlening kan van materiële, sociale, geneeskundige, sociaal-geneeskundige of psychologische aard zijn.
Artikel 31 van de wet van 17 juni 2016 inzake overheidsopdrachten
Op volgende wijze is voldaan aan de voorwaarden om een niet-geïnstitutionaliseerde horizontale samenwerking op te zetten:
- Voorliggende kaderovereenkomst heeft de verwezenlijking van een gemeenschappelijke doelstelling van de partijen tot doel, met name de bestrijding van intrafamiliaal geweld;
- De samenwerking tussen de partijen berust uitsluitend op overwegingen van openbaar belang, en niet op andere, o.a. commerciële overwegingen;
- De partijen nemen niet meer dan 20 % van de open markt van de onder hun samenwerking vallende activiteiten in.
Artikel 2, §3 van het decreet van 22 december 2017 over het lokaal bestuur
De openbare centra voor maatschappelijk welzijn oefenen de opdrachten, vermeld in artikel 1 en 57 van de organieke wet van 8 juli 1976 betreffende de openbare centra voor maatschappelijk welzijn, uit, alsook de andere aangelegenheden die hen door of krachtens een wet of een decreet worden opgelegd.
Artikel 84, §1 van het decreet van 22 december 2017 over het lokaal bestuur
Het vast bureau bereidt de besluiten van de raad voor maatschappelijk welzijn voor en voert ze uit.
Het decreet tot oprichting en regeling van de Veilige Huizen van 29 maart 2024.
Bijkomende motivering:
Intrafamiliaal geweld is een groeiend maatschappelijk probleem. In de provincie Antwerpen zien we dat intrafamiliaal geweld in elke politiezone een aanzienlijk deel van de politionele cijfers uitmaakt en dat deze cijfers helaas stijgen. De afgelopen jaren waren er in de provincie Antwerpen jaarlijks ruim 7000 feiten van intrafamiliaal geweld (cf. Statistiek Federale Politie).
Een gezamenlijke aanpak op verschillende beleidsniveaus is noodzakelijk om de problematiek aan te pakken en te investeren in toekomstige generaties, doordat de intergenerationele overdracht van geweldspatronen kan worden verminderd.
Lokale besturen en politie kunnen intrafamiliaal geweld beter aanpakken door samenwerking met Veilig Huis. Samenwerking creëert synergie: door de expertise en aanpak van verschillende partnerorganisaties te bundelen, wordt het gezamenlijke effect veel groter dan de inspanningen van elke partner afzonderlijk. Dankzij de intersectorale aanpak kunnen we de sterktes van alle betrokken sectoren benutten om geweld duurzaam te stoppen.
De meerwaarde van een samenwerking tussen veilig huis en lokale besturen zit in volgende zaken:
- Aanwezigheid in de gemeente(n): lokale aanwezigheid vanuit Veilig Huis zorgt voor intensieve samenwerking met het lokaal bestuur en met lokale politie, en de integratie van (expertise over) de aanpak van intrafamiliaal geweld in lokale netwerken.
- Lokale verankering: lokale verankering van de aanpak maakt dat ingespeeld wordt op lokale noden én gebruik gemaakt wordt van expertise en netwerk van Veilig Huis. Veilig Huis zorgt voor uitrol van expertise, via tools, opleidingen en het delen van goede praktijken.
- Verbinding tussen de lokale eerste lijn en Veilig Huis: ondersteuning voor eerstelijnsprofessionals bij de aanpak van intrafamiliaal geweld (detectie, bespreekbaar maken, zorg, doorverwijzing).
- Verhoogde impact op intrafamiliaal geweld door versterking van de samenwerking: als lokale besturen mee investeren in de aanpak van intrafamiliaal geweld kan vroegtijdiger worden ingegrepen, in meer gezinnen. Politie kan zich focussen op de kerntaak: interventie beluisteren en doorverwijzen. Veilig Huis neemt de opvolging en toeleiding naar hulpverlening op. Samenwerking zorgt voor gedeelde verantwoordelijkheid en efficiëntere opvolging.
- Verbeterde opvolging van intrafamiliaal geweld in de gemeente: Intersectorale samenwerking, ondersteund vanuit casusoverleg en een gezamenlijk dossiersysteem, zorgt voor meer zicht op vervolgtrajecten en meer onderlinge terugkoppeling.
Om de samenwerking te officialiseren en in regel te zijn met alle regelgeving, is het noodzakelijk om een kaderovereenkomst aan te gaan met Veilig Huis Antwerpen, door de ondertekening van een engagementsverklaring.
Voor de aanwervingswijze van de casusondersteuner kunnen we kiezen uit de volgende opties:
- via ons als lokaal bestuur
- via een partnerorganisatie van het Veilig Huis (bijvoorbeeld CAW)
- via de Vlaamse Overheid
We verkiezen de optie om de aanwerving via de Vlaamse Overheid te laten verlopen.
- Startdatum: De casusondersteuner kan starten vanaf 1 juli 2026.
- Kostprijs:
● De reële loonkost wordt aangerekend aan het lokaal bestuur, aangevuld met een jaarlijkse werkingskost van 6.000 euro (voor werving, woon-werkverkeer, laptop, verplaatsingen, tweede pensioenpijler, enz.).
● Voor een medewerker met 6 jaar anciënniteit bedraagt de totale kost (loonkost + werkingskost) 73.000 euro per jaar.
● Deze uitgave kan door het OCMW als werkingskost worden geboekt.
● Voor Ranst komt dit neer op 0,4 VTE, wat overeenkomt met een jaarlijkse kost van 32.776 euro, te indexeren.
- Werfreserve: Indien gewenst kan geput worden uit de werfreserve van casusregisseurs.
- Contractvoorwaarden: Er wordt een opzegtermijn van 6 maanden voorzien.
Financiële gevolgen:
Omschrijving: | Samenwerking Veilig Huis Antwerpen |
Actie: | Ranst beschermt iedereen |
Ramingnummer: | RA001548 |
Bedrag: | € 32.776 (inclusief btw) jaarlijks |
Visumnummer: | 2025 75 |
Bijlagen:
Onderzoek gendergerelateerd geweld in België
Nota Lokale samenwerking
Ppt Lokale samenwerking
Kaderovereenkomst Veilig Huis Antwerpen
Annex 3.1 tot 3.5 waarin alle bepalingen rond gegevensverwerking zijn opgenomen
Annex 1 Draaiboek Veilig Huis
Engagementsverklaring Ranst
Engagementsverklaring Agentschap Justitie en Handhaving
Besluit met eenparigheid van stemmen:
Enig artikel:
De raad voor maatschappelijk welzijn keurt de samenwerking met Veilig Huis Antwerpen goed en besluit de kaderovereenkomst inzake inrichting en financiering Veilig Huis Antwerpen, inclusief alle annexen en de engagementsverklaring die integraal deel uitmaken van dit besluit goed te keuren.